ความหมายของสถิติ

( What is Statistics? )

          สถิติ Statistics เป็นคำที่แปลมาจากศัพท์ Statistik ในภาษาเยอรมัน ซึ่งคิดค้นขึ้นโดย Got fried Ache wall ( 1719-1772 ) เป็นคำที่มีรากศัพท์เดียวกับคำว่า “State” ซึ่งแปลว่า “รัฐ” มีความหมายถึงข้อมูล หรือข่าวสาร ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการบริหารงานของรัฐในด้านต่างๆ อาทิ การสำรวจสำมะโนประชากร การสำรวจจัดทำแผลที่ภาษีของธุรกิจการค้าในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ เป็นต้น
        ในปัจจุบันนี้คำว่า “สถิติ” ได้พัฒนาขึ้นอย่างกว้างขวางทั้งในด้านเนื้อหา และวิธีการจนมีความหมายเกินกว่าการเป็นเพียงข้อมูลหรือข่าวสารที่ใช้เป็นประโยชน์ในการบริหารของรัฐตามความหมายดั้งเดิมโดยเราสามารถแยกความหมายออกได้เป็น 4 ความหมายด้วยกัน คือ

    1. สถิติ หมายถึง ข้อมูลตัวเลขที่ใช้แทนข้อเท็จจริง เช่น สถิติปริมาณน้ำฝนในรอบเดือนที่ผ่านมา จำนวน 6 เดือน สถิติการนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศในรอบปี สถิติการเกิดอุบัติเหตุจากการใช้ยวดยานพาหนะทางบกในรอบปี สถิติการลาออกจากราชการของข้าราชการระดับกลางในทศวรรษที่ผ่านมา สถิติการมาทำงานสายของพนักงานในรอบเดือน สถิติการสอบเข้าศึกษาต่อในสถาบันการศึกษาต่างๆ เป็นต้น
    2. สถิติ หมายถึง เครื่องมือหรือเทคนิคในการวิเคราะห์ข้อมูล เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ระเบียบวิธีทางสถิติ (Statistical Method) ในแง่นี้สถิติเป็นวิธีกาทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งจัดกระทำต่อข้อมูลที่เราสนใจอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วยขั้นตอนทั้งหมด 4 ขั้นตอนคือ การเก็บรวบรวมข้อมูล (Collection) การนำเสนอข้อมูล (Presentation) การวิเคราะห์ข้อมูล (Analysis) และการแปลความหมายข้อมูล (Interpretation)
    3. สถิติ หมายถึง ค่าตัวเลขที่คำนวณได้จากข้อมูลกลุ่มตัวอย่าง (Sample Data) ค่าที่คำนวณได้ออกมานั้นเรียกว่า ค่าสถิติ เช่น ค่าเฉลี่ยเลขคณิตของกลุ่มตัวอย่าง( ) ค่ามัธยฐาน (Mean) หรือค่าฐานนิยม (Mode) ค่าคะแนนมาตรฐาน (S.D.) เป็นต้น
    4. สถิติ หมายถึง วิชาหรือศาสตร์ ที่พัฒนาขึ้นมาจนเป็นระบบและเปิดสอนทั่วไปในสถาบันการศึกษา เรียกว่าวิชา สถิติ มีขอบข่ายที่กว้างขวางและเกี่ยวข้องกับศาสตร์อื่นๆ มากมายไม่ว่าจะเป็น จิตวิทยา เศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจ ศึกษาศาสตร์ มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ เป็นต้น