พิสัย (Range)

        พิสัย คือ ค่าความแตกต่างระหว่างคะแนนสูงสุดกับคะแนนต่ำสุดในข้อมูลชุดหนึ่งๆ ซึ่งใช้วัดการกระจายของข้อมูลได้ไม่ละเอียด อาจจะทำให้เข้าใจลักษณะของข้อมูลคลาดเคลื่อนไปเพราะพิสัยจะใช้เฉพาะคะแนนสูงสุดเท่านั้น

พิสัย = ค่าสูงสุด – ค่าต่ำสุด

ตัวอย่างที่ 12 จงหาพิสัยของข้อมูลต่อไปนี้ 5, 8, 9, 11, 13, 14, 18, 19, 20

    1. ข้อมูล 5, 8, 9, 11, 13, 14, 18, 19, 20

      พิสัย = 20 – 5

              = 15

      ค่าพิสัย คือ 15 แสดงว่าข้อมูลชุดนี้มีการกระจาย

    2. ข้อมูล 10, 10, 10,10, 10, 10, 10,10

      พิสัย = 10 – 10

              = 0

      ค่าพิสัย คือ 0 แสดงได้ว่าข้อมูลชุดนี้ไม่มีการกระจาย (ข้อมูลเท่ากันหมด)

    3. ข้อมูล 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128

พิสัย = 128 – 2    = 126

ค่าพิสัย คือ 126 แสดงว่าข้อมูลนี้มีการกระจายมาก

ตัวอย่างที่ 13  จงหาพิสัยของข้อมูลต่อไปนี้

    1. ข้อมูล 30, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60

      ค่าพิสัย = 60 –30   = 30

      ค่าพิสัย คือ 30

    2. ข้อมูล 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60

ค่าพิสัย = 60 –51   = 9

ค่าพิสัย คือ 9

สังเกตที่ข้อมูลทั้ง 2 ชุด มีลักษณะคล้ายคลึงกันจะแตกต่างกันที่ข้อมูลตัวแรกเท่านั้นแต่ว่าค่าพิสัยจะมีความแตกต่างกันมาก ซึ่งค่าพิสัยนี้ไม่สามารถที่จะอธิบายลักษณะของข้อมูลได้อย่างชัดเจน

ข้อสังเกต

  1. ค่าพิสัยที่ได้เป็น 0 แสดงว่าข้อมูลไม่มีการกระจาย (ค่าเท่ากันหมด)
  2. ถ้าคำนวณได้ค่าพิสัยน้อย แสดงว่าข้อมูลมีการกระจายน้อย
  3. ถ้าคำนวณได้ค่าพิสัยมาก แสดงว่าข้อมูลมีการกระจายมาก
  4. ข้อมูลที่คล้ายคลึงกันอาจมีค่าพิสัยแตกต่างกันมากก็ได้ เพราะคำนวณจากตัวเลขเพียง 2 ค่า โดยเฉพาะถ้ามีข้อมูลมาก หรือ ค่าของข้อมูลค่าใดค่าหนึ่งมากหรือน้อยมากกว่าค่าของข้อมูลทั้งกลุ่มมาก
  5. ค่าพิสัยเหมาะสำหรับใช้วัดการกระจายของข้อมูลที่มีจำนวนน้อย
  6. ใช้เปรียบเทียบการกระจายของข้อมูลหลายๆ ชุด อย่างคร่าวๆ