บทที่ 1
แนวคิดด้านจริยธรรม
1. ความหมายของคำว่า "จริยธรม (Ethics)"
"จริยธรรม" มาจากคำว่า จริย + ธรรม แปลว่า ธรรมอันบุคคลพึงปฏิบัติ
1.1 ในทางพุทธศาสนา "จริยธรรม คือ มรรค มรรคเป็นวิถีทาง ส่วนจริยธรรมเป็นการปฏิบัติ เพื่อเข้าถึงจุดหมาย โดยมีจุดหมายเพื่อทำให้หมดปัญหา
1.2 พจนานุกรมฯ (2525) "จริยธรรม คือ ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ ศีลธรรม "
1.3 พุทธทาส "จริยธรรม คือ สิ่งที่พึงปฏิบัติ จะต้องปฏิบัติ ซึ่งเป็นเรื่องปรัชญาคือต้องคิดเอง"
1.4 พระราชวรมุณี "จริยธรรม มาจากคำว่า พรหมจรรย์ ซึ่งหมายถึงมรรคหรือไตรสิกขา ซึ่งจะนำมนุษย์ไปสู่จุดมุ่งหมาของชีวิต"
1.5 สุลักษณ์ ศิวรักษ์ "จริยธรรม คือ สิ่งที่คนในสังคมเกิดความเชื่อถือ จริยธรรมในสังคมเป็นผลพลอยได้ให้บังเกิดความยุติธรรม ความเมตาปราณีและความเป็นอิสระแก่กัน"
ดังนั้นจริยธรรมจึงหมายถึง มาตรฐาน คุณค่าแห่งความดีงามของการกระทำหนึ่งๆ หรือที่เรียกว่าพฤติกรรมโดยรวม

2. ความหมายของคำว่า "จรรยาบรรณ"
2.1 พระธรรมปิฎก "จรรยาบรรณ คือ ประมวลชุดของจริยธรรมของผู้ประกอบอาชีพหรือการงานหรือวิชาชีพนั้นๆ"
2.2 สุมน อมรวิวัฒน์ " จรรยาบรรณ คือ การทำงานเลี้ยงชีพ อย่างมีคุณธรรม โดยประกอบอาชีพอย่างสุจริตและขยันหมั่นเพียร รวมทั้งการดำรงตนอย่างเหมาะสม
ในงานอาชีพนั้นด้วยการยึดถือจรรยาบรรณในวิชาชีพของตน การประพฤติตนให้คู่ควรกับสถานะและหน้าที่นั้นๆ"
2.3 มาลัย ม่วงเทศ "จรรยาบรรณ คือ กฏระเบียบ ข้อบังคับที่กลุ่มงานอาชีพนั้นๆ กำหนดขึ้นเพื่อเป็นแนวทางสำหรับการประพฤติปฏิบัติที่ดีของบุคคลที่อยู่ในวงการอาชีพนั้นๆ ให้ยึดถือว่าสิ่งใดควรปฏิบัติและสิ่งใดไม่ควรปฏิบัติ"

3. ประโยชน์ของการมีจริยธรรม
3.1 ประโยชน์ต่อตนเอง
3.2 ประโยชน์ต่อสังคม
3.3 ประโยชน์ต่อประเทศชาติ
3.4 ประโยชน์ต่อองค์การธุรกิจ
4. ประเภทของจริยธรรม
4.1 จริยธรรมภายนอก
4.2 จริยธรรมภายใน

5. ความสำคัญของจริยธรรม
จริยธรรมมีความสำคัญต่อสังคมและวิชาชีพที่มนุษย์ต้องอยู่ร่วมกัน ทำงานด้วยกันติดต่อสื่อสารซึ่งกันและกัน จริยธรรมจึงเป็นแนวทางในการปฏิบัติของบุคคลและองค์กร ในด้าน คุณธรรม ศีลธรรม บรรทัดฐานทางสังคม

6. จริยธรรมพื้นฐานของมนุษย์
6.1 เคารพในชีวิตและร่างกายของผู้อื่น ไม่มุ่งทำร้ายผู้อื่น
6.2 เคารพในทรัพย์สินของผู้อื่น ไม่ทุจริตฉ้อโกง
6.3 เคารพและยินดีในคู่ครองของตน ไม่ประพฤติผิดในกาม
6.4 เคารพในความจริง ไม่หลอกลวงกล่าวเท็จ
6.5 เคารพในศักดิ์ศรีของตน ไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งเสพติดให้โทษ

7. จริยธรรมในวิชาชีพ
จริยธรรมในวิชาชีพ คือ การนำจริยธรรมมาใช้ในการประกอบวิชาชีพ การมีจริยธรรมในการทำงาน เป็นหลักแห่งความประพฤติที่ถูกต้องเหมาะสม

8. คุณลักษณะของคนไทย 10 ประการ
8.1 มีระเบียบวินัย
8.2 มีความซื่อสัตย์สุจริต และยุติธรรม
8.3 ขยัน ประหยัดและยึดมั่นในสัมมาชีพ
8.4 สำนึกในหน้าที่และความรับผิดชอบต่อสังคมและประเทศชาติ
8.5 มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ กล้าคิดวิพากษ์ วิจารณ์ และตัดสินใจอย่างมีเหตุผล
8.6 กระตือรือร้นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข
8.7 มีพลานามัยสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจ
8.9 มีความภาคภูมิและรู้จักทำนุบำรุง ศิลปวัฒนธรรมและทรัพยากรของชาติ
8.10 มีความเสียสละ เมตา อารีย์ กตัญญูกตเวทิตา กล้าหาญและมีความรักสามัคคี

9. คุณค่าของจริยธรรมกับชีวิตมนุษย์
9.1 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์อยู่ร่วมกันในสังคมอย่างมีระบบระเบียบ มีความอบอุ่น มีความรู้สึกปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินและอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข มีสันติภาพ
9.2 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์รู้จักตนเอง มีความสำนึกในหน้าที่ ความรับผิดชอบต่อตนเอง ความรับผิดชอบต่อครอบครัว ความรับผิดชอบต่อสังคมและประเทศชาติ
9.3 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์สามารถกำหนดเป้าหมายของชีวิต การดำเนินชีวิตและการพัฒนาชีวิตให้สำเร็จตามเป้าหมาย
9.4 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์สามารถปรับตัวให้เข้ากับบุคคลอื่นๆ และสังคมอย่างมีระบบ เป็นระเบียบ เช่น การครองตน การครองงาน การครองเรือน การครองคน ฯลฯ
9.5 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์สามารถแก้ปัญหาชีวิตและสามารถทำให้ความทุกข์หมดไปได้
9.6 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์มีเครื่องยึดเหนี่ยวและเป็นหลักปฏิบัติเพื่อป้องกันการเบียดเบียน การเอารัดเอาเปรียบกันในทางส่วนตัวและสังคม
9.7 จริยธรรมช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิต ให้มนุษย์มีชีวิตที่ดี มีสุขภาพจิตดี สุขภาพกายดี เป็นชีวิตที่เปี่ยมสุข
9.8 จริยธรรมช่วยสร้างสันติภาพในสังคมและสร้างสันติภาพโลก
9.9 จริยธรรมเป็นวิถีทางแห่งปัญญา ทำให้มนุษย์มีเหตุผล รู้จักใช้สติปัญญาแก้ปัญหาชีวิต มีความเชื่อในการกระทำความดี โดยการนำเอาหลักจริยธรรมมาเป็นเครื่องมือแก้ปัญหาชีวิต ไม่หลงงมงายในสิ่งที่ปราศจาก เหตุผล
9.10 จริยธรรมช่วยให้มนุษย์เป็นคนหนักแน่น มีความขยันอดทน มานะต่อสู้ เพื่อเอาชนะความทุก ความเดือดร้อนไปด้วยตนเอง เป็นที่พึ่งของตนเอง ไม่ต้องรอโชคชะตา



กิจกรรม
ให้นักศึกษาเขียนเรียงความเรื่อง "จริยธรรมในวิชาชีพ……."
กำหนดส่ง วันเสาร์ที่ 18 มิถุนายน 2548